حسين مير حيدر

مقدمه 17

معارف گياهى ( فارسى )

گياهان طبى و ادويه‌اى وسعت و رونق تازه‌اى به خود گرفت . اسكندر پس از فتح مصر به بناى بندر اسكندريه پرداخت و اين بندر مهمترين مركز مبادلات بازرگانى بين كشورهاى منطقهء مديترانه و اقيانوس هند و ارتباط بين سه قاره شد . در اوايل قرن نهم پس از ميلاد كه قند در ايران توليد شد و به عنوان مادهء غذايى به بازار آمد ( از نيشكر ) در درجهء اول مورد استقبال وسيع دانشمندان پزشكى آن زمان براى تهيه شربتهاى دارويى گياهان قرار گرفت و با شيرين شدن طعم داروهاى گياهى كه تا آن تاريخ طعم نامطبوع از موانع بزرگ استقبال از داروهاى گياهى بود تحولى عظيم در گسترش مصرف گياهان طبى ايجاد شد . از همان تاريخ تقطير و گرفتن عصارهء گياهان و توليد گلاب در ايران بخصوص در فارس و پس از آن كاشان و ساير مناطق رونق يافت و اين تكنولوژى بتدريج به ساير مناطق دنيا برده شد . انديشهء استفاده از گياهان طبى از روزگاران كهن از مشرق‌زمين يعنى چين و هند و ايران و عربستان و تركستان و از يونان و روم آغاز شده و دانش شناخت و كاربرد آنها در سرتاسر دنيا به صورت دست‌نوشته‌هاى دانشمندان شرق مورد استفادهء محافل علمى پزشكان جهان بود . پس از قرون وسطا و آغاز دورهء رنسانس اين علم در اروپا به سرعت مورد توجه قرار گرفت و با كشف قاره‌هاى جديد مانند امريكا به آن سرزمين نيز رخنه كرد . گياهان پزشكى آن مناطق نيز به جرگهء گياهان ديگر مناطق دنيا وارد شد . ولى همواره توليد اصلى از مشرق‌زمين بود . با پيشرفت تكنولوژى توليد و مصرف داروهاى تركيبى و شيميايى در پزشكى طب سنتى و گياه درمانى كم‌كم نقش خود را از دست داد ولى از اواسط قرن حاضر با توجه به اينكه داروهاى با تركيبات پيچيدهء شيميايى به علت عكس العملها و آثار جانبى نامناسبى كه در فيزيولوژى بدن انسان مىگذارد و جز در موارد خاص كه جانشين مؤثرى ندارد ، مورد انتقاد قرار گرفته و بتدريج از نظرها افتاده است ، خوشبختانه مجددا درمان با گياهان كم‌كم نقش خود را در بين جوامع پيشرفتهء دنيا بازمىيابد . و اما اين كتاب انگيزهء اصلى تهيهء اين كتاب تلاشى در جهت پاسخ‌گويى به نياز وسيع جامعه امروزى براى دستيابى و آگاهى به كيفيت و شناسايى خواص و كاربرد گياهان مفيد كه تعداد زيادى از آنها مورد مصرف روزمره است ، مىباشد . لذا كوشش شده است كه اين دوره كتابها طيف وسيعى از هدفها را بپوشاند و انتظارات و خواستهاى